Wat is een model?

Een model of tekening is het uiterlijk van een voortbrengsel of een deel ervan dat nieuw is en een eigen karakter heeft. Bijvoorbeeld: een nieuw model koptelefoon, horloge, koffiezetapparaat, kledingstuk of tas. 

Het uiterlijk, ook wel design genoemd, wordt afgeleid van kenmerken zoals lijnen, omtrek, kleuren, vorm, textuur of de materialen en versiering van het voortbrengsel zelf.

Model registreren

Met een modelregistratie kunt u een model, tekening of een combinatie van beide beschermen:

  • Modellen 2DMet een tekening bedoelen we een tweedimensionaal voortbrengsel. Bijvoorbeeld: het patroon of dessin op behang, textiel, tegels of serviesgoed.


     
  • Modellen 3DMet een model bedoelen we een driedimensionaal voortbrengsel. Bijvoorbeeld: de vormgeving van (mobiele) telefoons, huishoudelijke apparaten, lampen, meubels, verpakkingen, bouwmaterialen, sanitair, speelgoed, serviesgoed of bestek.


     
  • Modellen 2D3DDe combinatie van een tekening en een model kunt u ook beschermen. Bijvoorbeeld: de tekening op een driedimensionaal voorwerp, zoals de decoratie op een tas. In dit geval is er sprake van een tweedimensionale decoratie en een driedimensionale vorm. Het uiterlijk wordt dan zowel door het voortbrengsel (de tas) als door het dessin (de tekening als decoratie op de tas) bepaald.

Om een modelrecht te kunnen claimen moet het nieuw zijn en een eigen karakter hebben.

    Kosten

    Bereken snel en gemakkelijk de kosten van een modelregistratie met deze calculator.

    Is mijn model nieuw?

    Om in aanmerking te komen voor registratie moet een model nieuw zijn. Dit betekent dat het model nog niet bekend mag zijn bij het publiek. Zodra u uw model bijvoorbeeld publiceert op een website of in een reclamefolder, tentoonstelt of in de handel brengt, is het model publiekelijk bekend en daarmee niet meer nieuw.

    Nieuw volgens de wet

    Nieuw volgens de wet betekent dat het model, of een ander sterk lijkend model, nog niet eerder voor het publiek beschikbaar is gesteld op de datum waarop u uw modelregistratie aanvraagt (depotdatum) of op de datum van voorrang.

    Uitzonderingen

    • Als de beschikbaarstelling aan het publiek heeft plaatsgevonden in de twaalf maanden voorafgaand aan de depotdatum of de datum van voorrang, heeft dit geen gevolgen voor de beoordeling of het model nieuw is. Hier geldt een termijn van respijt. Met andere woorden: u heeft na beschikbaarstelling aan het publiek nog twaalf maanden om uw modelregistratie aan te vragen;
    • Als ingewijden in de betrokken sector in Europa (EG en EER) redelijkerwijs geen kennis genomen konden hebben van de beschikbaarstelling aan het publiek heeft dit geen gevolgen voor de nieuwheid van het model. Bekendmaking van het model aan een derde, onder voorwaarde van geheimhouding, wordt niet aangemerkt als 'voor het publiek beschikbaar'.

    Als een van deze uitzonderingen op uw situatie van toepassing is, moet u hiervan bewijs kunnen overleggen.

    Heeft mijn model een eigen karakter?

    Een model moet een eigen karakter hebben. Kort gezegd betekent dit dat uw model niet sterk mag lijken op een model dat al bekend is.

    Eigen karakter volgens de wet

    Een model heeft een eigen karakter als de algemene indruk die het model wekt bij de geïnformeerde gebruiker verschilt van de algemene indruk die bij die gebruiker wordt gewekt door modellen die al eerder voor het publiek beschikbaar zijn gesteld vóór de datum waarop u uw modelregistratie aanvraagt (depotdatum) of voor de datum van voorrang.

    Uitzonderingen

    • Als de beschikbaarstelling aan het publiek heeft plaatsgevonden in de twaalf maanden voorafgaand aan de depotdatum of de datum van voorrang heeft dit geen gevolgen voor de beoordeling of het model een eigen karakter heeft. Hier geldt de termijn van respijt. Met andere woorden: u heeft na beschikbaarstelling aan het publiek nog twaalf maanden om uw modelregistratie aan te vragen;
    • Als ingewijden in de betrokken sector in Europa (EG en EER) redelijkerwijs geen kennis genomen konden hebben van de beschikbaarstelling aan het publiek heeft dit geen gevolgen voor de beoordeling of het model een eigen karakter heeft. Bekendmaking aan een derde, onder voorwaarde van geheimhouding, wordt niet aangemerkt als 'voor het publiek beschikbaar'.

    Als een van deze uitzonderingen op uw situatie van toepassing is, moet u hiervan bewijs kunnen overleggen.

    Wat is geen model?

    Een aantal voorbeelden van wat geen model kan zijn:

    1. Een voortbrengsel dat niet nieuw is of geen eigen karakter heeft, is formeel gezien geen model.
    2. Idee. Een idee dat (nog) niet is uitgewerkt tot iets concreets, zoals een tekening, prototype of ontwerp, kunnen wij niet als model registreren. U kunt de datum waarop het idee ontstond wel vastleggen in een i-DEPOT;
    3. Techniek. De uiterlijke kenmerken van een voortbrengsel die uitsluitend door de technische functie worden bepaald, kunnen wij niet als model beschermen. Voor deze vorm van bescherming bestaat het octrooirecht.
    4. Een model dat in strijd is met een eerder model dat al vóór de depotdatum of vóór de voorrangsdatum van uw modelaanvraag een exclusief recht toekomt op basis van een Gemeenschapsmodel, een Benelux-model, of een internationaal model, maar dat pas ná de depot- of voorrangsdatum van uw modelaanvraag voor het publiek beschikbaar is gemaakt.
    5. Het model maakt gebruik van een ouder merk zonder toestemming van de houder van dit merk;
    6. Het model maakt gebruik van een bestaand werk waarop auteursrecht rust, zonder toestemming van de auteursrechthebbende;
    7. Het model maakt oneigenlijk gebruik van wapens, vlaggen en andere emblemen, afkortingen en namen van staten of internationale organisaties (zoals bepaald in artikel 6ter van het Verdrag van Parijs);
    8. Het model is in strijd met de openbare orde of goede zeden;
    9. De kenmerkende eigenschappen van het model worden onvoldoende duidelijk uit de aanvraag voor modelregistratie.
    10. De registratie van mechanische verbindingsstukken is in de meeste gevallen uitgesloten. Bouwstenen voor constructiespeelgoed kunnen echter wel als model worden beschermd.

    Voorbeeld van wat geen model kan zijn

    Voorbeeld geen model

    Doordat de karakteristieke kenmerken van de spuitmond van de slagroomspuit uitsluitend zijn bepaald door de technische functie (bestemd om (gedoseerd) mooie gekrulde lagen slagroom aan te brengen) kan dit niet als model worden opgevat.

    Kan mijn aanvraag geweigerd worden?

    Voordat u uw modelregistratie aanvraagt, moet u zelf goed uitzoeken of uw model nieuw is en een eigen karakter heeft. Wij controleren dit niet voor u.

    Om in behandeling genomen te worden, moet uw aanvraag voor modelregistratie aan een aantal formele eisen voldoen. Als uw aanvraag niet aan de formele vereisten voldoet, nemen wij contact met u op. Het is van belang dat u ons antwoordt binnen de door ons aangegeven termijnen. Als wij uw reactie niet op tijd ontvangen, dan wordt uw model niet geregistreerd en krijgt u de betaalde kosten niet terug.

    Wie kan een modelregistratie aanvragen?

    Iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon kan een modelregistratie aanvragen.

    De deposant wordt in de regel als rechthebbende op het model gezien, zelfs als de aanvraag is ingediend door een ander dan of zonder toestemming van de ontwerper.

    In dat geval kan de werkelijke ontwerper het depot, binnen vijf jaar vanaf de datum van publicatie van de inschrijving, opeisen. De werkelijke ontwerper kan om dezelfde reden de nietigheid van het depot en van het modelrecht inroepen, zonder beperking in tijd. De vordering tot opeising of nietigverklaring moet bij de rechter worden ingesteld. De vordering tot opeising moet in ons Modellenregister worden ingeschreven.

    De volgende regels zijn van toepassing op een ontwerper van een model:

    1. Als een model door een werknemer in de uitoefening van zijn functie werd ontworpen, wordt, tenzij er andere afspraken zijn overeengekomen, de werkgever als ontwerper beschouwd.
    2. Als een model op bestelling is ontworpen, wordt, tenzij er andere schriftelijke afspraken zijn overeengekomen, degene die de bestelling heeft gedaan als ontwerper beschouwd. Het model moet dan wel in de handel of nijverheid worden gebruikt. Wanneer het model uitsluitend voor particuliere doeleinden bestemd is, dan blijft de feitelijke ontwerper dit in juridische zin ook en wordt de opdrachtgever dit niet (behoudens andere schriftelijke afspraken).

    Het is dus belangrijk om kennis te nemen van het bestaan van (of het ontbreken van) contractuele bepalingen en in voorkomend geval aan te dringen op wijziging of aanvulling daarvan.

    Wanneer u een modelregistratie aanvraagt, kun u in uw aanvraag de naam van de werkelijke ontwerper vermelden.

    Vraag uw modelregistratie aan in 4 stappen

    Een registratie beschermt het uiterlijk van uw model. Aan registreren zijn kosten verbonden. Check via onderstaande stappen welke kansen en mogelijkheden er voor u zijn.

    Wat gebeurt er met uw aanvraag?

    Procedure modelregistratie

    Aanvraag

    U kunt uw aanvraag voor modelregistratie direct online indienen. Bij uw aanvraag kunt u eventueel om opschorting van de publicatie vragen. De publicatie kan hiermee maximaal twaalf maanden worden uitgesteld,  bijvoorbeeld omdat u nog niet wilt dat concurrenten van uw model op de hoogte zijn. Mensen kunnen een modelregistratie namelijk pas na publicatie bekijken.

    Controle formele vereisten

    Om in behandeling genomen te worden, moet uw aanvraag aan een aantal formele eisen voldoen. Als uw aanvraag niet aan de formele vereisten voldoet, nemen wij contact met u op. Het is van belang dat u ons antwoordt binnen de door ons aangegeven termijnen. Als wij uw reactie niet op tijd ontvangen, dan wordt uw model niet geregistreerd en krijgt u de kosten van uw aanvraag niet terug.

    De officiële datum van uw aanvraag (depotdatum) is de datum waarop aan alle formele vereisten is voldaan. De depotdatum is van belang om te bepalen welk model de eerste rechten heeft in geval van een conflict.

    BOIP onderzoekt niet of uw model nieuw is en een eigen karakter heeft, of dat het aan de andere vereisten voor een model voldoet. Wel controleert BOIP of het model in strijd is met de openbare orde of goede zeden. Dit laatste komt in de praktijk zeer zelden voor.

    Modelregistratie en publicatie

    Als aan alle formele vereisten is voldaan, wordt uw model geregistreerd en gepubliceerd. Wanneer u tijdens uw aanvraag verzocht heeft om opschorting van de publicatie, wordt uw model geheel ingeschreven en gepubliceerd, wanneer de opschorting is verlopen. U kunt ook tussentijds de opschorting opheffen.

    Het Modellenregister is openbaar. Zodra uw model is gepubliceerd zijn de gegevens zichtbaar in dit register. Dit betekent dat aanbieders van diverse diensten u rechtstreeks kunnen benaderen. Een aantal van deze aanbieders houdt er minder wenselijke praktijken op na. Vaak zijn deze buiten de Benelux gevestigd. Ze bieden u aan om uw model tegen een aanzienlijk bedrag op te nemen in een onduidelijk 'internationaal register'. Zulke registers zijn niet officieel en dergelijke publicaties leiden in geen geval tot een modellenrecht. Twijfelt u aan de echtheid van een aanbod? Neem dan contact op met ons Informatiecentrum.

    Modelinbreuk

    U dient zelf stappen te ondernemen tegen inbreuk op modelrechten. Het is aan de rechter om te bepalen of er sprake is van inbreuk.

    Binnen vijf jaar vanaf de publicatiedatum van uw model is het mogelijk dat, in geval van een conflict over wie de rechthebbende is, de werkelijke ontwerper uw aanvraag opeist. De werkelijke ontwerper kan om dezelfde reden de nietigheid van uw aanvraag en van het modelrecht inroepen, zonder beperking in tijd (nietigverklaring). De vordering tot opeising of nietigverklaring moet bij de rechter worden ingesteld. Van de vordering tot opeising moet melding worden gemaakt in ons Register.

    Naast de verbodsactie kan bij de rechter onder meer een schadevergoeding en afdracht van de winst (bij moedwillige inbreuk) worden gevorderd en de eigendom van de inbreukmakende goederen worden opgeëist.

    Krijgt u te maken met een vordering tot opeising of nietigverklaring? Een IE-professional kan u dan adviseren over wat u het beste kunt doen.

    Advies nodig?

    BOIP is een onafhankelijke instantie en mag u daarom geen persoonlijk advies geven. Wilt u advies over de beste bescherming voor uw design? Een externe IE-professional kan u verder helpen.