Wat is een merk?

Natuurlijk zet u als ondernemer uw producten of diensten zo goed mogelijk in de markt. U gebruikt uw merk om naamsbekendheid te krijgen en de unieke eigenschappen van uw product of dienst te promoten. Daarin ligt de kracht van uw merk.

Bescherming

Daarom verdient uw merk bescherming. U wilt immers niet dat concurrenten het namaken of misbruiken. Als u uw merk officieel laat registreren, is het wettelijk beschermd. Concurrenten kunnen dan niet zomaar meeliften op uw succes.

Regels

Voor de registratie van uw merk gelden wettelijke regels. Wanneer u een merkregistratie aanvraagt, toetsen wij of uw merk aan deze regels voldoet. Is dit niet het geval? Dan zijn wij verplicht de registratie ervan te weigeren. U krijgt de kosten van uw aanvraag dan niet terug. Check daarom vooraf goed of uw merk aan de regels voldoet.

Bezwaar

Houd er rekening mee dat anderen bezwaar kunnen maken tegen uw aanvraag, bijvoorbeeld als uw merk identiek is aan of sterk lijkt op een merk dat eerder is geregistreerd voor dezelfde of gelijksoortige producten en diensten. Controleer daarom vooraf of uw merk niet al bestaat.

Kosten

Bereken snel en makkelijk de kosten voor een aanvraag met deze calculator

Wat is geen merk?

Alleen een teken dat onderscheidend is, komt in aanmerking voor registratie. Het gaat hierbij om de totaalindruk van woord- en (eventueel) beeldelementen die een merk bij het publiek achterlaat. Als de kans bijvoorbeeld bestaat dat een consument het merk opvat als een algemene beschrijving van de producten en/of diensten, is het teken niet onderscheidend. Een teken dat niet onderscheidend is, is juridisch gezien geen merk. De wet hanteert hiervoor strikte regels.

Waarom moet een merk onderscheidend zijn?

Merkregistratie verleent een monopolie voor het gebruik van het teken voor bepaalde producten en diensten. Stel dat u een monopolie zou krijgen voor bijvoorbeeld een algemene beschrijving, dan zou u anderen kunnen verbieden deze beschrijving ook te gebruiken. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Een teken moet dus wél onderscheidend zijn.

Voorbeeld: een monopolie geven voor het woord 'bakker' voor bakkersdiensten betekent dat geen enkele bakker nog het woord 'bakker' mag gebruiken. Terwijl dit woord gewoon aangeeft wat een bakker doet. De handelsnaam 'Bakker' voor een firma in bouwmaterialen bijvoorbeeld kan wel.

Of een teken onderscheidend is of niet, is geen vaststaand criterium.  Taal en terminologie veranderen in de tijd. Een aanduiding die tien jaar geleden nog als fantasievol werd gezien, is vandaag de dag misschien helemaal niet meer onderscheidend.

Kan mijn merk geweigerd worden?

In de wet staat dat wij in een aantal gevallen een merkaanvraag moeten weigeren. Als wij een merk weigeren, kunnen wij het niet inschrijven in het Benelux Merkenregister. U heeft dan geen merkrecht en dus geen bescherming. U krijgt de betaalde kosten niet terug.

De belangrijkste redenen voor merkweigering zijn:

  1. Het teken is beschrijvend. Dit is de meest voorkomende reden van weigering. Een teken is beschrijvend wanneer het kenmerken van het product of de dienst beschrijft of wanneer het teken het product of de dienst aanprijst. Voorbeeld: de woorden 'supersnelle fiets' voor de productcategorie 'fietsen'.
    Let op: het gaat hierbij niet altijd om algemeen gangbare woorden. Het teken 'medi' staat niet in het woordenboek als gangbare afkorting voor 'medisch'. Toch is dit een gebruikelijke aanduiding die consumenten meteen zullen opvatten in de beschrijvende betekenis. Ook dit soort tekens kan dus beschrijvend zijn en geweigerd worden.

  2. Het teken mist onderscheidend vermogen. Een beschrijvend teken mist altijd onderscheidend vermogen. Voorbeeld: het teken 'gecertificeerd glazenwasser (gg)' voor het lappen van ramen moeten wij weigeren. Ten eerste beschrijft 'gecertificeerd glazenwasser' precies de dienst waarvoor de merkregistratie wordt aangevraagd. De toevoeging van de afkorting (gg) maakt geen verschil. In dit geval is het duidelijk dat (gg) de afkorting is van de beschrijvende aanduiding 'gecertificeerd glazenwasser'. Dat is niet voldoende om het teken als geheel onderscheidend vermogen te verlenen. Ook het aantrekkelijk weergeven van het teken, zoals een bijzonder lettertype of een opvallende kleur, maakt  geen verschil. De consument zal immers nog steeds de beschrijvende betekenis herkennen. Ook het toevoegen van domeinaanduidingen (.nl, .be of .com) of het @-teken, maken het teken als geheel niet onderscheidend.
    Er zijn ook tekens die niet beschrijvend zijn, maar toch onderscheidend vermogen missen, zoals (aanprijzende) slogans, kleuren of vormen van producten.

Naast bovenstaande twee kan BOIP nog meer redenen hebben om de registratie van uw merk te weigeren, bijvoorbeeld wanneer het misleidend is.

Soorten merken

Als u uw aanvraag voor merkregistratie bij ons start, geeft u aan wat voor soort merk u heeft.
De meeste merken zijn woordmerken, zuivere beeldmerken of beeldmerken met woordelementen. Andere soorten zijn vormmerken, kleurmerken en klankmerken.

woordmerk1. Woordmerk 

Een woordmerk is een onderscheidende naam waaronder een product of dienst op de markt is.
Voorbeeld: het woord ANGELICUS voor dranken zoals koffie, water en gin.

Beeldmerk2. Beeldmerk

Er zijn twee soorten beeldmerken: 1) 'zuiver' beeldmerk: een logo of een etiket, dat uitsluitend uit een beeldelement bestaat en waarin geen teksten, letters of cijfers voorkomen; 2) 'beeldmerk met woordelementen': registratie hiervan biedt bescherming voor het teken als geheel. Het is echter geen aparte registratie van het woord op zich.

Voorbeelden van beeldmerken

Voorbeeld beeldmerk
Zuiver beeldmerk voor o.a. haarolie
Voorbeeld beeldmerk met woordelementen
Beeldmerk met woordelementen voor o.a. schoonmaakdiensten

vormmerk3. Vormmerk

In bepaalde gevallen kan de vorm van een product of een verpakking een merk zijn.
Voorbeeld: de vorm van een bijzonder parfumflesje.

kleurmerk4. Kleurmerk

Een kleur of een combinatie van kleuren kan geregistreerd worden als merk als het publiek een product of dienst vooral onderscheidt van andere op basis van de kleur.
Voorbeeld: het blauw van de CampingGaz gastankjes, of het blauw van Bison lijm.

klankmerk5. Klankmerk

Bij sommige reclamejingles weet het publiek direct waar het om gaat. In zo'n geval kan de jingle als merk worden geregistreerd.
Voorbeeld: het deuntje van Haribo snoep.

Patroonmerk6. Patroonmerk

Een patroonmerk is een merk dat uitsluitend bestaat uit een reeks elementen die op regelmatige wijze (in een patroon) herhaald wordt.
Voorbeeld: 

Voorbeeld van een patroonmerk

 

Positiemerk7. Positiemerk

Een positiemerk bestaat uit de specifieke wijze waarop het merk op een product wordt geplaatst of aangebracht.
Voorbeeld: het rode labeltje aan een broekzak van een Levi’s jeans.

Voorbeeld van een positiemerk

 

Bewegingsmerk8. Bewegingsmerk

Een bewegingsmerk is een merk dat bestaat uit of volledig kan worden herleid tot een beweging of een wijziging van de positie van de bestanddelen van een merk.
Voorbeeld: een video zonder geluid

multimedia merk9. Multimediamerk

Het multimediamerk is een merk dat bestaat uit of volledig kan worden herleid tot een combinatie van beelden en klank.
Voorbeeld: een kort videofragment met geluid

hologram merk10. Hologrammerk

Een hologrammerk is een merk dat bestaat uit elementen met holografische kenmerken.

Individueel, collectief of certificeringsmerk?

In de aanvraagprocedure vult u ook in of uw merk een individueel merk, een collectief of certificeringsmerk is.

Een individueel merk is een merk dat producten of diensten van de ene onderneming onderscheidt van die van andere ondernemingen. De meeste merken zijn individuele merken.

Een collectief merk is een merk dat wordt gevoerd door leden van een vereniging. Die vereniging is op haar beurt houder van het collectieve merk en het merk dient om aan te duiden dat de producten of diensten afkomstig zijn van leden van die vereniging. Het is dan ook typisch een soort merk dat wordt gebruikt door verenigingen van producenten, bijvoorbeeld een groep landbouwers uit een bepaalde streek. Een collectief merk kan eventueel een geografische herkomstaanduider zijn.

Per 1 maart 2019 is de merkenwetgeving in de Benelux gewijzigd. Eén van de wijzigingen betreft het collectief merk. Het collectieve merk zoals dat vanaf 1 maart bestaat verschilt van het collectieve merk dat van oudsher bestond. Het collectieve merk zoals dat vroeger heeft bestaan had namelijk kenmerken van zowel het certificeringsmerk als het collectieve merk van na 1 maart 2019.
Bent u houder van een collectief merk van vòòr 1 maart 2019? Dan moet u een keuze maken voor ofwel het certificeringsmerk ofwel het nieuwe collectief merk. Meer informatie

Certificeringsmerken zijn merken die aangeven dat de houder garandeert dat de producten of diensten aan bepaalde kenmerken voldoen. Bijvoorbeeld dat deze op een bepaalde manier zijn geproduceerd of aan specifieke kwaliteitseisen voldoen. In principe kunnen alle denkbare kenmerken op deze manier worden gecertificeerd, met uitzondering van de geografische herkomst van deze producten of diensten. Voor een certificeringsmerk geldt verder dat iedereen houder van een certificeringsmerk kan zijn, op voorwaarde dat deze houder niet zelf dergelijke producten of diensten levert. Net als bij het collectieve merk, moet er bij een certificeringsmerk een reglement over het gebruik van het merk worden ingediend.

Tot 1 maart 2019 bestonden certificeringsmerken niet in de Benelux. Als gevolg van een wetswijziging kunnen per 1 maart - naast individuele en collectieve merken - ook certificeringsmerken worden aangevraagd.

De verschillen tussen collectief en certificeringsmerk

Certificeringsmerk Collectief merk
Houder mag producten en diensten niet zelf op markt zetten

Houder moet een vereniging of een publiekrechtelijke rechtspersoon zijn

Dient om aan te geven dat de producten of diensten aan bepaalde eisen voldoen

Dient om aan te geven dat de producten of diensten afkomstig zijn bedrijf aangesloten bij een bepaalde organisatie

Kan geen geografische herkomst garanderen Kan een geografische herkomstaanduider zijn

Twijfelt u of uw merk een individueel, collectief of certificeringsmerk is? Neem dan contact op met ons Informatiecentrum.

Voor welke producten en diensten?

Een belangrijke stap bij het aanvragen van uw merkregistratie is het kiezen van de producten en diensten waarvoor u uw merk wilt gaan gebruiken. Dit noemen we classificatie van een merk.

De classificatie bepaalt de omvang van het monopolie dat u op uw merk krijgt. Uw merkrecht geldt dus alleen voor de producten en diensten die u vermeldt. Denk daarom goed na welke u kiest. En houdt er rekening mee dat u het merk ook moet gebruiken voor de vermelde producten en diensten.

Hoe werkt het?

Het classificeren van een merk verloopt volgens een internationale standaard: de Nice classificatie. Deze kent in totaal 45 categorieën (klassen). Bij het aanvragen van een merkregistratie kunt u hieruit een keuze maken. Het online aanvragen van een merk in de Benelux voor één klasse kost 244 euro. Wilt u meer klassen kiezen? Dan geldt een toeslag per extra klasse. Meer over classificatie

Vraag uw merkregistratie aan in vier stappen

Een registratie beschermt de waarde van uw merk. Maar bij het aanvragen van een merkregistratie komt wel wat kijken. En er zijn kosten aan verbonden. Check via onderstaande stappen welke kansen en mogelijkheden er voor u zijn.

Zaterdag 14 december : Onderhoudswerkzaamheden i-DEPOT

Lees meer